تاریخ انتشار : ۱۳۹۵/۰۸/۲۴ - ۱۲:۴۰ کد مطلب 123085

نقش انقلاب اسلامی در بیداری شیعیان یمن

سابقه یمن و حضور ایرانی‌ها بخصوص از دوره سلسله ساسانی درآن که معروف بودند به ابناء و علاقه خاصی که مردم این منطقه به خاندان اهل بیت داشتند، منجر به این شد که از همان قرون اولیه، شیعیان یمنی نقش موثری در تاریخ آن کشور داشته باشند.

به گزارش میدان۷۲، یمن کشوری با سابقه بسیار دیرینه تاریخی است. این کشور در دوره قبل از اسلام از سابقه تمدنی بسیار درخشان برخوردار بوده است و مقارن ظهور دین مقدس اسلام، جزء مناطقی بود که مردمانش در زمان بسیار کوتاه به دین اسلام ایمان آوردند. سابقه تمدنی این منطقه و حضور ایرانی‌ها بخصوص از دوره سلسله ساسانی در این سرزمین که معروف بودند به ابناء و علاقه خاصی که مردم این منطقه به خاندان اهل بیت داشتند، منجر به این شد که از همان قرون اولیه، نوعی از علاقه و محبت بین مردم این منطقه و خاندان اهل بیت شکل گیرد که درنهایت با شکل گیری دولت‌های زیدی مذهب در این سرزمین، مذهب تشیع از نوع زیدی در این کشور شکل گرفت و تا سال ۱۹۶۲ قدرت این سرزمین را درست داشتند.

بدنبال کودتای ۱۹۶۲ قدرت از دست شیعیان زیدی مذهب در این کشور خارج شد. در حقیقت سال ۱۹۶۲ به بعد را باید سالهای انزوای حیات سیاسی و اجتماعی و فرهنگی زیدیان یمن دانست. از سوی دیگر همزمان با انزوای شیعیان زیدی مذهب در این کشور، گرچه از قبل جریان وهابیت در این کشور حضور داشت ولی از این زمان شاهد  قدرت گیری روز به روز جریان وهابیت و جذب جوانان شیعی زیدی در یمن هستیم. دامنه تبلیغات وهابیت در بین شیعیان از این زمان افزایش یافت. آمار‌ها حتی از جذب سه میلیون نفری زیدی‌ها به وهابیت سخن می‌گویند.
در رابطه با شیعیان یمن آمار دقیقی وجود ندارد. از ۳۵ درصد تا ۵۵ درصد در منابع مختلف سخن گفته شده است . این مسئله هم مانند بسیاری از کشورهای که شیعیان در آنها در اقلیت به سر می‌برند، دلایل سیاسی خاص خود را دارد. دولت مردان سابق یمن از جمله علی عبدالله صالح و برخی از صاحبان قدرت امروز، ایران را به دخالت در جنبش‌های مردمی در یمن متهم می‌کنند، در حالیکه آنچه که در طول دهه‌های گذشته تاکنون در یمن در حال رخ دادن است، ناشی از بالا رفتن آگاهی‌های سیاسی و اجتماعی مردم این کشور است. واقعیتی که خود غربی‌ها از جمله وزیر امور خارجه امریکا و حتی بی بی سی اعلام کردند که هیچ مدرکی دال بر نقش ایران دراین زمینه دیده نمی‌شود.
در چنین شرایطی که فهم سیاسی، اجتماعی و فرهنگی مردم یمن و بخصوص شیعیان آن بالا رفته بود،مطالبات مردم نیز تغییر پیدا کرد. مردم یمن از استقرار نیروهای امریکایی در سواحل و خاک یمن به شدت مخالف هستند و استقرار نیروهای امریکایی در خاک یمن به شدت مورد اعتراض مردم قرار گرفته است. از سوی دیگر از چند دهه گذشته یمن عملا تبدیل به مستعمره عربستان شده است و این کشور عملا استقلال سیاسی و اقتصادی خود را از دست داده است. این وضعیت چیزی جز حقارت برای مردم به بار نیاورده است.
در چنین شرایطی بود که مردم یمن و بخصوص شیعیان که تحت تاثیر انقلاب اسلامی به رشد و بلوغ سیاسی رسیده بودند با سیاست دولت که تابع خاندان سعودی بود به مخالف برخواستند که همین مسئله منجر به درگیری‌های متعددی بین شیعیان و حکومت مرکزی که دست نشانده آل سعود بود، گردید. شیعیان زیدی یمن همچنان به دنبال مطالبات خود بودند و از سوی دیگر حکومت مرکزی به دستور خاندان سعودی حاضر به دادن هیچ امتیازی نبود. از اینرو عربستان سعودی با دلارهای نفتی خود ائتلافی از برخی کشورهای عربی وابسته به خود و جذب تعدادی مزدور تشکیل داده و از  دو سال پیش یعنی ۲۰۱۴ میلادی با هواپیماهای جنگی اقدام به بمیاران مناطق مختلف یمن کرده است. در طول نزدیک به دوسال هزاران نفر کشته و نزدیک به دو میلیون نفر آواره گشته اند. اما این جنایات هنوز نتوانسته خللی در اراده مردم و شیعیان یمن برای آزادی سرزمین خود از یوغ استعمارگران وارد سازد.
تاثیرگذاری انقلاب اسلامی
شکل گیری و پیروزی انقلاب ایران به رهبری امام خمینی(ره) خون تازه ای در حیات سیاسی و اجتماعی شیعیان یمن بوجود آورد. درباره تاثیرگذاری انقلاب اسلامی ایران و رهبری حضرت امام در یمن، نظرات مختلفی ارائه شده است و از سوی دیگر کمبود منابع برای پژوهش در حوزه مطالعات یمن، بر این مسئله دامن می‌زند. آنچه هست اینکه انقلاب اسلامی امید را به شیعیان جهان برگردانده است. انقلاب اسلامی حس اعتماد به نفس از دست رفته نه تنها شیعیان بلکه مسلمانان را به آنها برگردانده است. مسلمانان بعد از قرون سوم تا ششم هجری که اوج تمدن اسلامی بود به نوعی راه اضمحلال را طی کردند و هرگز نتوانستند به روزهای اوج خود برگردند و از این رو هر روز بیشتر از روز دیگر خود را در ابعاد مختلف وابسته غرب دانستند. اما در این میان انقلاب ایران نقطه ای امیدی برای همه مسلمانان جهان شد.

واقعیت دیگر این است که انقلاب اسلامی ایران، قدرت فکری و فرهنگی شیعه در جنوب یمن را تقویت کرد. دکتر عصمام العماد یکی از مفتیان وهابی که مدت زمانی است به آیین تشیع گرویده است در این باره اعتراف بسیار جالب و شنیدنی دارد. وی می‌نویسد: مذهب زیدی در یمن در حال انقراض اندیشه بود و علت این مسئله ناشی از عدم آگاهی عمیق از دین و تحولات روز و کمبود علمای دینی بود. از سوی دیگر تبلیغ وهابیت و شستشوی ذهنی جوانان زیدی مذهب توسط وهابیت، هر روز بر این مسئله دامنه می‌زد. به جرات اذعان می‌کنم اگر انقلاب ایران نبود امروز جریان زیدی در یمن نبود. افکار وهابی و عربی و ناسیونالیسم از مصر و عربستان، زیدیان را از خود بیگانه می‌کرد که پیروزی انقلاب اسلامی ایران، هویت شیعه را به آنان برگرداند.

نظر محمد المنصور یکی از رهبران زیدی در یمن، شاهد دیگر بر این واقعیت است که انقلاب ایران توانسته به هدف واقعی خود برسد. وی می‌گوید: انقلاب ایران، شیعیان زیدی یمن را زنده کرده است.
قبل از انقلاب ایران، به علت عدم روح تلاش و تکاپو در بین شیعیان یمن، علما و بزرگان دینی این کشور رخت مهاجرت از این کشور بسته به کشورهای دیگری می‌رفتند، ولی بعد از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، علمای شیعه زیدی از کشورهای مختلف به کشور خود یمن بازگشته وبه تبلیغ آیین خود پرداختند.
تاثیر پذیری رهبران حوثی از انقلاب ایران
 رهبران انقلابی یمن چه نگاهی به ایران و انقلاب اسلامی دارند؟در میان شخصیت‌های حوثی، سید حسین حوثی یکی از رهبران بزرگ این جنبش که در سال ۲۰۰۴ در جریان جنگ حوثی‌ها با دولت یمن به شهات رسید، نمونه ی اعلای از تاثیر پذیری از انقلاب ایران و رهبری آن می‌باشد. وی به شدت متاثر از جریان شیعی و رهبران آن و باز بخصوص حضرت امام خمینی و سید حسن نصرالله بود.
وی که زبانی گویایی در ترویج اندیشه‌های شیعی در میان جوانان زیدی یمن داشت به ترویج اندیشه امام خمینی بخصوص در بعد اتحاد بین مسلمانان و بعد استکبار ستیزی داشت. وی در یکی از سخنرانی‌هایش گفت: امام خمینی کسی است که حج را به معنای قرآنی و کامل آن معرفی کرد و شیوه ادای حج را روشن ساخت. به ایرانیان آموخت که شعار برائت از امریکا برائت از مشرکان و برائت از اسرائیل دهند.
وی به تاثیر از امام خمینی، امریکا را عامل بسیار بزرگی در عدم اتحاد مسلمانان می‌دانست و ورود امریکا به یمن را در راستای دخالت در امور این کشور می‌دانست و بر این باور بود که مردم باید با یکدیگر بسیج شده و این شیطان بزرگ را از کشور بیرون کنند.
وی هیچ سخنرانی نداشته که نامی از امام خمینی و حزب الله به میان نیاورده باشد. وی به تبعیت از فرامین حضرت امام، تلاش می‌کرد مراسم‌های چون روز عاشور و روز قدس با شکوه خوبی برگزار شود و در این روز اتحاد مسلمانان به ابرقدرت‌های غرب نشان داده شود. عبدالمک الحوثی رهبر کنوی الحوثی‌ها امروز با اعتماد به نفس بالای از موفقیت‌های ایران سخن می‌گوید و پیروزهای انقلاب اسلامی ایران را به عنوان سرمشق خود در مسیر حرکت جنبش زیدی قرار داده است.

تاثرات فرهنگی انقلاب اسلامی

قبل از پیروزی انقلاب اسلامی، تعداد اندکی از شیعیان دوازده امامی در کشور یمن حضور داشتند . ولی با پیروزی انقلاب اسلامی ایرانی روز به روز بر تعداد شیعیان دوازده امامی در این کشور افزوده می‌شود و همچنین بعد از پیروز انقلاب اسلامی، چندین حسینیه در این کشور ساخته شده است.
شیعیان زیدی اکنون در کنار شیعیان اثنی عشری، مراسم‌های عاشورا،غدیر خم و زیارت کمیل در این کشور برگزار می‌کنند. در حالیکه قبل از پیروزی انقلاب اسلامی این فعالیت‌ها در بین شیعیان یمن انجام نمی‌شد.
دولت در برابر گسترش اندیشه‌های شیعی در این کشور، دست به جمع آوری کتب دینی، مثل صحیفه سجادیه… زده و نیز جلوگیری از انجام شعائر دینی از جمله گفتن حی علی اخیر االعمل نماز…
از دیگر عناصر تاثیرگذار ایران در بین شیعیان باید به نفوذ نرم افزاری انقلاب اسلامی اشاره کرد. امروزه در مراسم‌ها و اردوهای مختلف دانش آموزی که در این کشور در بین شیعیان برگزار می‌گردد، عکس‌های حضرت امام و رهبری معظم انقلاب اسلامی بر افراشته می‌شود. همچنین در همین راستا، فیلم‌های زیادی از زبان فارسی به عربی ترجمه شده و در اختیار مخاطبان قرار داده می‌شود. فیلم‌های خانوادگی ایرانی در بین شیعیان یمن علاقه مند‌های بسیاری دارد. همچنین کتب امام خمینی و رهبر معظم انقلاب اسلامی و آیت مطهری و شهید دستغیب ترجمه شده و در دسترس علاقمندان گرفته است.
منبع: فردا

دیدگاه تازه‌ای بنویسید: